ОИВга чалинган инсонлар. Бу мақом билан ошкора яшаш қандай?

Энди жамият ОИВ нималигини тушуниб етиши ва ОИВ текшируви мусбат чиққан инсонлар билан бирга яшашга ўрганиши керак. 

 

 

 

Мен Азимаман. ОИВ таҳлилим мусбат чиққан. Бу йил мактабни тугатдим, аммо ОТМга кира олмадим. ЎзДЖТУда таҳсил олиб, ЮНИСЕФда ишлашни хоҳлайман. Қўл меҳнатига қизиқаман, қўллаб-қувватлаш гуруҳи ва меҳрибонлик уйларига боришни яхши кўраман. Кўп ухлайман, кеч тураман. Дори ичаман, дугоналарим билан гаплашаман. Хоббим – бисер тизиш ва тўқиш.

 

Болалигимда кўп касал бўлганман. Аввалига ҳеч ким менга аниқ ташхис қўя олмаган. Вирусология институтида ётганимда шифокорлар асл касаллигимни топишган. Ўшанда ОИВ ҳақида нотўғри маълумот беришган. Шу сабаб тушкунликка тушиб қолганман. Мактабга бормай қўйганман, дориларни ичмаганман.

 

Энг катта мададкорим – бувижоним. Айнан шу инсон мени ОИВ билан яшовчи ўсмирларни қўллаб-қувватлаш гуруҳига олиб борган. У ерда тўғри маълумот беришди, қўл меҳнатини ўргандим, турли тренингларда иштирок этдим. Ҳозир ўзим мураббийман. Ўсмирларга «тенгдош тенгдошга» тамойили бўйича машғулот ўтаман. 

 

Жамиятдаги камситилиш туфайли ОИВ билан оғриганим ҳақида очиқ гапиришга қарор қилдим. 2017 йилда биринчи марта «Мўъжизалар вақти» ҳайрия ярмаркасида очиқ юз билан чиқдим. Бунга мени маҳалла шифокоримизнинг қонимда ОИВ инфекцияси борлигига доир айбловлари ундади. Билимсизлик ва масъулиятсизлик ичимда кучли истак уйғотди. Бизга бундай муносабатда  бўлиш ва тамға босиш мумкин эмас. Мен таслим бўлмадим.

 

Касаллигимни билган кўпчилик ўзини олиб қочади. Баҳонада одамларни саралаб оламан. Ўзимга ўхшаш инсонларга, тушкунликка тушманг, дейман. Ўзбекистонда ОИВ билан хасталанганлар учун барча шароит бор. Фақат касаллик билан курашиб, умидни сўндирмаслик зарур.

ОИВ ва ОИТС ҳақидаги уйдирмаларга барҳам бериш учун тўғри маълумот, ижтимоий реклама ва ишончли манбалар керак. Масалан, охирги пайтларда коронавирус инфекцияси ҳақида маълумот кўпайди. ОИТС ҳақида ҳам худди шундай кўп гапириш ва одамларга етказиш лозим. Кичик ёшдан ўргатиш керак. Шунда одамлар бизни тушунади ва бошқача қабул қилади.

 

ОИВ билан оғриганларнинг ҳаммаси ҳам очиқлигимни қўлламайди. Бувим бунга эътибор бермай, фақат олға юришим кераклигини айтиб тинчлантиради.

39 кунлигимда бувижоним мени ўз тарбиясига олди: катта қилди, едириб ичирди. Унга кўпи билан 30 ёшгача яшашимни айтишган экан. 11 йилдан бери дори ичаман, аввалига кунига беш ҳабдоридан қабул қилардим. Ҳозир кунига икки марта иккитадан ичяпман. Анча енгил бўлди.

 

Бир куни ижтимоий видеотажрибада иштирок этишга таклиф қилиндим. Мен: «Менда ОИВ бор. Мени қучоқланг!»деган ёзувни ушлаб туришим керак эди. Одамлар келиб қучоқлашди, мен билан суҳбатлашишди. Кейин бу ролик телевидениеда намойиш этилди. Кўпчилик ниҳоят касалликнинг асл моҳиятини англаб етганини айтди. Одамлар орасида Ўзбекистонда биринчи бўлиб бунга жазм этганимизни қаҳрамонлик деб билганлар ва фахрланганлар бўлди.

 

Ҳар бир қиз бола каби турмушга чиқишни, келин кўйлагини кийишни орзу қиламан. Жамиятда ўз ўрнимни топишни, бирор касбга эга  бўлишни ва соғлом фарзандлар кўришни истайман.

 

Азиза Саидова, Азиманинг бувиси 

 

Азима 2100 грамм вазн билан етти ойлик бўлиб туғилди. Қизим чақалоқни 38 кун шифохонада олиб ётганидан кейин унинг яшаб кетишига ишонмади. Лекин мен умидимни сўндирмадим ва болани уйга олиб келишини айтдим. Йўргакни очиб қарасам, миттигина қўғирчоқ ётибди. Унга дарров меҳрим тушди. Неварамни сигир сути билан боқдим. Кўз очиб юмгунча 20 кириб қолибди.

Неварам олти ёшга кирганида биз унинг ОИВ билан оғригани ҳақида билдик. Олдинига бу касалликни жиддий қабул қилмадим, тузалиб кетар, дедим. Шифокорлар тушунтириб бергач, касалликнинг жиддийлигини ўйлаб, ҳатто кичик инфаркт ўтказдим. Қўғирчоғим бедаво дардга чалинганига ишониш қийин эди.

 

 Қаерда вакцина чиқди, деб эшитса, дарров югурадиганлар бор. Бу мишмишларга ишонманг. Ҳаммасининг ўз вақти бор.

Ҳеч қандай табибларга ишонмайман. Фақат АРВТ-ретровирусга қарши терапия ОИВга қарши курашда самарали. Вақт ўтиб неварамнинг касаллигини қабул қилдим ва ҳар томонлама Азимани қўллаб-қувватлашга тушдим. У эса кўпчиликка руҳан далда беради.

 

Шифокорларнинг қўллови, ғамхўрлиги, тушунтириши менга куч берди. Ҳар бир инсон ўз касаллиги ҳақида маълумотга эга бўлиши лозим. Бутун дунё вакцинани излаяпти, биз ҳам интиқлик билан кутяпмиз. Баъзан неварам аччиқланиб: «Ўлсам мендан қутуласиз», деб қолади. Мен эса Оллоҳ берган касаллик – синов, болам, деб тинчлантираман. Баъзан уришаман, лекин яхши кўраман…

 

Азиманинг мактабга боргиси келмаган пайтлар ҳам бўлди. Йиғлар, тенгдошлари билан дўстлашгиси келмасди. Хонасига кириб оларди. «Нима учун шифохоналарга боравераман?» деб савол берарди.

Психологлар аввалига менга ОИВ ҳақида сўзлаб беришимни тавсия қилишди, кейин уларнинг ўзлари ҳам тушунтиришди. Олдимга ётқизиб олдим-да, давоси йўқ касаллик ҳақида гапириб бердим. Агар дориларини вақтида ичса, даволанса, юз ёшгача ҳам яшаши мумкинлигини уқтирдим. Ўзим ҳам тренингларда иштирок этганман ва ҳаммага маслаҳат бераман. Кўпчилик ОИВ, ОИТС нималигини тушунмайди, аммо ваҳима кўтаришни яхши билади.

 

Неварам олти ёшгача онасини хола деб чақирарди. Кейин она дейишга ўргатдик. Бугун эса ҳазиллашиб, менинг икки онам бор, деб қўяди.

 

Ушбу касалликда ҳеч кимни айблашнинг кераги йўқ. Қаерда, ким юқтирган – нима фарқи бор? Энг муҳими, инсонни қўллаш керак. Ўша инсон эса даволансин ва вақтида дориларини ичсин.
 

Неварамнинг соғлом йигит билан оила қуришига қаршиман. Ҳозир деярли барча совчилар соғлом йигитлардан. Мен ҳар хил баҳоналар қиляпман… Чунки касаллик ҳақида очиқ айта олмайман. Аммо ҳаётда неварам мутлақо соғлом инсонга кўнгил қўйиши ҳам мумкин. Унинг фарзандларида бу касаллик бўлишини истамайман. Бундан қўрқаман...

Ҳар бир она, буви учун ўз боласи чиройли. Олти нафар неварам ичида Азимам ажралиб туради. Оллоҳ умр берса, ҳали 100 ёшга киради. Кўзим очиқлигида неварагинамнинг тўйини, фарзандларини кўриб қолсам, дейман.