Ортиқча вазн ва бепуштлик

Вазн билан боғлиқ муаммони қандай билиш мумкин?
- Тана оғирлиги индексини ҳисоблаш учун бўй узунлигини квадратга кўтариб, вазнни ҳосил бўлган сонга бўлиш керак. Меъёрий индекс 18,5 дан 25 гача бўлади. 25 дан 30 гача кўрсаткич семизлик олди ҳолати ёки тананинг ортиқча вазнидан далолат.

 

Семириш даражаси қанча юқори бўлса, хавф шунча кўп бўладими?
- Семизлик турли механизмлар орқали аёлнинг репродуктив саломатлигига таъсир қилади. Айни дамда бу механизмлар яхши ўрганилган ва уларнинг таъсирини инкор қилиб бўлмайди. Семизлик эндокрин тизимда ўзгаришлар билан кечади. Тухумдонлар фаолияти бузилади. Натижада фолликулаларнинг етилиши ва овуляциясига халал беради. Масалан, ановулятор бепуштликнинг сабабларидан бири тухумдонларнинг поликистози бўлиб, 50 фоиз ҳолатда семизлик туфайли келиб чиқади. Шунингдек, эндометрий функцияси ёмонлашади. Бу эса, ўз навбатида, ҳомиланинг меъёрий имплантациясига тўсқинлик қилади.

 

Буларнинг ҳаммаси ҳомиладорлик ва туғруққа қандай таъсир этади?
- Семизлик она ва болада асоратлар хавфини кучайтиради. Ортиқча вазнли оналардан туғилган чақалоқларда бош жароҳати, елка боғламининг зарарланиши, нафас етишмовчилиги каби неонатал асоратлар кўп кузатилади.

 

Эркаклар семизлиги уларнинг репродуктив фаолиятига қандай таъсир қилади?
- Эркакларда ёғ тўқимасининг ортиши ҳисобига ароматаза ферментининг фаоллиги кучаяди. Шу сабаб тестостерон эстрогенга айланади. Ушбу жараёнда сперматогенез ёмонлашади –тестостерон миқдори камайиб, уруғ сифати пасаяди. Бу эса, ўз навбатида, бепуштликка олиб келади.

 

Нима қилиш керак?
- Агар бепуштлик семизлик туфайли кечса, энг асосий вазифалардан бири озишдир. Семизликнинг даражасига қараб, юқори жисмоний фаоллик билан бирга парҳез сақлаш лозим. Ҳаддан ташқари семизликда бариатрик жарроҳлик тавсия этилади. Тана вазнини таҳминан 7 фоизга камайтириш ҳомиладорлик имкониятини оширади.