Tana harorati nima?

Tana harorati immunitet tizimining faoliyatini ko‘rsatuvchi muhim ko‘rsatkichdir. Sog‘lom odamda tana harorati odatda 36,6 °C ni tashkil qiladi.

Tana harorati nima (kattalarda)?

Tana harorati nafaqat immunitet tizimining faoliyatini, balki organizmdagi ayrim jarayonlar, masalan, moddalar almashinuvi va qon aylanishining holatini ham ko‘rsatadi. Inson organizmi shunday tuzilganki, har qanday organning zararlanishi tana haroratining ko‘tarilishiga sabab bo‘lishi va bu orqali organizmda muammo borligi haqida signal berishi mumkin.

Qanday tana harorati me'yor hisoblanadi?

Kattalar uchun tana haroratining o‘rtacha me'yoriy ko‘rsatkichi 36,6 °C hisoblanadi. Ayrim hollarda tana harorati doimiy ravishda 37 °C yoki 36–35,6 °C atrofida bo‘lishi mumkin.

Tana haroratining turlari:

• Gipertermiya – tana haroratining ko‘tarilishi (37 °C dan yuqori);

• Gipotermiya – tana haroratining pasayishi (35 °C dan past);

• Isitma – organizmning tashqi kasallik qo‘zg‘atuvchilariga qarshi himoya reaksiyasi bo‘lib, odatda 38 °C dan boshlanadi.

Nima sababdan tana harorati ko‘tariladi?

Immunitet tizimi organizmga tushgan begona qo‘zg‘atuvchilar – infeksiyalar va viruslarga qarshi javob qaytaradi. Tana haroratining ko‘tarilishi ularning ko‘payishini sekinlashtiradi. Bu organizmning himoya mexanizmi hisoblanadi.

Tana haroratini qanday o‘lchash mumkin?

Agar tana harorati ko‘tarilgandek tuyulsa, buni tekshirish kerak. Buning uchun maxsus termometrdan foydalaniladi. Hozirgi kunda termometrlarning bir nechta turi mavjud:

• Simobli termometr – an'anaviy va hamyonbop vosita. Harorat simob shkalasi orqali aniqlanadi. Foydalanish bo‘yicha tavsiya: qo‘ltiq ostida 5 daqiqa ushlab turish;

• Elektron termometr – plastik korpusga ega bo‘lib, simob o‘rniga maxsus elektron plata bilan ishlaydi. Uni ham taxminan 5 daqiqa ushlab turish kerak. Harorat maxsus ekranda ko‘rsatiladi;

• Infraqizil termometr – kontaktsiz ishlaydi va tana haroratini masofadan turib o‘lchaydi. Bunday termometrlardan ko‘pincha aeroportlar va odamlar gavjum bo‘lgan boshqa joylarda foydalaniladi.

Boshqa turdagi termometrlardan kundalik hayotda kamroq foydalaniladi. Simobli termometr an'anaviy ravishda aniq o‘lchov vositasi sifatida tanilgan.

Tana haroratini qanday tushirish mumkin?

37 °C haroratni odatda tushirish tavsiya etilmaydi. Bu organizmning vaqtinchalik himoya reaksiyasi bo‘lib, ko‘pincha alohida davolashni talab qilmaydi.

Agar tana harorati 38 °C dan yuqori ko‘tarilsa, isitma tushiruvchi dorilar yordamida uni pasaytirish mumkin. Bunday preparatlarga, masalan, ibuprofen yoki paratsetamol kiradi. Ularning ta'siri darhol emas, ma'lum vaqt o'tgach namoyon bo‘ladi.

Allergik reaksiyalar va boshqa ehtimoliy asoratlarning oldini olish uchun, ayniqsa, ilgari bunday dori vositalarini qabul qilmagan bo‘lsangiz, avval davolovchi shifokor bilan maslahatlashing.

Shuni yodda tutish kerakki, isitma tushiruvchi dorilar kasallikning sababini bartaraf etmaydi, balki organizmning holatini yengillashtirishga yordam beradi.

Agar tana harorati tushmasa, nima qilish kerak?

Agar tana harorati ko‘tarilib, isitma tushiruvchi dorilar yordam bermasa, tez tibbiy yordam chaqirish kerak. Issiq vanna yoki dush qabul qilmang, chunki bu organizmning haddan tashqari qizib ketishiga va ahvolning yomonlashishiga olib kelishi mumkin.

Yuqori haroratda organizmni me'yoriy darajada sovitish muhim. Biroq buni haddan tashqari oshirib yubormaslik kerak. Tana haroratini biroz pasaytirish uchun sochiqni salqin suvda namlab, peshona, bilak va to‘piq sohasiga qo‘yish mumkin.

Tana harorati ko‘tarilganda:

• Spirtli ichimliklar ichmang;

• Yotoq rejimiga rioya qiling;

• Ko‘proq suyuqlik iching.

Agar tana harorati uzoq vaqt, masalan, 3–4 kun davomida tushmasa, uyga shifokor chaqirish tavsiya etiladi. O‘zboshimchalik bilan davolanishga urinmang.

Mutaxassis bemorni ko‘rikdan o‘tkazadi, kerakli dori vositalarini belgilaydi va muayyan holat uchun boshqa tavsiyalar beradi. O‘z-o‘zini davolash ahvolning yomonlashishiga olib kelishi mumkin. Shu sababli shifokor yordami muhim hisoblanadi.

Homiladorlik davrida tana haroratini qanday tushirish mumkin?

Homilador ayollarga mustaqil ravishda va shifokor nazoratisiz davolanish tavsiya etilmaydi. Bu davrda o‘z salomatligiga alohida e'tibor berish juda muhim.

Albatta, shifokor yoki akusher-ginekologga murojaat qiling. Har qanday dori vositasini qabul qilishdan oldin mutaxassis bilan maslahatlashish zarur.

Qaysi dorilar tana haroratini tushirishga yordam beradi?

Quyidagi dori vositalari tana haroratini pasaytirish uchun qo‘llaniladi:

• Paratsetamol;

• Ibuprofen;

• Nimesulid;

• Nurofen;

• Aspirin.

Biz eng ko‘p qo‘llaniladigan dori vositalarini sanab o‘tdik. Ularni qabul qilishdan oldin albatta davolovchi shifokor bilan maslahatlashing. Bunday preparatlarni tanlash har bir inson uchun individual bo‘lib, ayniqsa homilador va emizikli ayollarda alohida ehtiyotkorlikni talab qiladi. O‘zboshimchalik bilan davolanmang va zarur hollarda tibbiy yordam uchun shifokorga murojaat qiling.